Šta uzrokuje cervikalnu (vratnu) radikulopatiju?

Anatomija kičme

Kičma je kompleksna struktura kostiju i mekog tkiva koja podupire celo telo. Cervikalni deo kičme (vrat) se sastoji od 7 pršljenova (C1–C7) koji su međusobno povezani:

• Intervertebralnim diskovima (amortizeri)
• Faset zglobovima (omogućavaju pokret)
• Ligamentima i mišićima (stabilizatori)

Između svakog para pršljenova izlaze nervni koreni koji inerviraju ruke, ramena i gornji deo tela.

Pet glavnih uzroka cervikalne radikulopatije

1. Diskus hernija

Najčešći uzrok kod mlađih pacijenata (20–40 godina). Nucleus pulposus probija anulus fibrosus i vrši direktan pritisak na nervni koren. Najčešće zahvaćeni nivoi su C5–C6 i C6–C7.

Simptomi: Bol koji se širi od vrata u ruku, trnjenje ili utrnulost u prstima, slabost mišića ruke.

2. Stenoza kičmenog kanala

Suženje prostora kroz koji prolaze nervni koreni — uzrokovano hipertrofijom žutog ligamenta, koštanim izraslinama ili zadebljanjem facet zglobova.

Simptomi: Bol pri ekstenziji vrata, poboljšanje pri fleksiji.

3. Degenerativna bolest diskusa

Gubitak visine diska smanjuje prostor kroz koji nervni koren izlazi iz kičmenog kanala (foramen). Čest uzrok kod starijih pacijenata.

Karakteristika: Postepen, spori razvoj simptoma.

4. Osteoartritis

Degenerativne promene na faset zglobovima i formiranje osteofita (koštanih izraslina) koji komprimuju nervni koren.

Populacija: Najčešće osobe iznad 50 godina.

5. Osteoporoza

Gubitak koštane mase može dovesti do kompresionih preloma pršljenova koji sekundarno pritiskaju nervne korenove.

Rizična grupa: Žene u postmenopauzi, osobe sa nedovoljnim unosom kalcijuma.

Konzervativno lečenje

U većini slučajeva cervikalna radikulopatija se uspešno leči konzervativno:

• Manuelna terapija — cervikalna mobilizacija i manipulacija
• Trakcija — mehaničko razdvajanje pršljenova smanjuje pritisak na nervni koren
• Dry needling — opuštanje paravertebralnih mišića
• Fizikalne procedure — laser, TENS, ultrazvuk
• Kinezioterapija — vežbe za stabilizaciju cervikalnog dela kičme

Rana intervencija i konzistentna terapija su ključni za sprečavanje hronicizacije. Hirurška intervencija je rezervisana za slučajeve kada konzervativno lečenje nije dalo rezultate nakon 6–12 nedelja, ili kada postoji progresivna neurološka deficit.